Opowieść dwudziesta piąta – Misterio de Obanos

Wedrując szlakiem Camino Frances przez Obanos można zobaczyć budynki z napisami „Misterio de Obanos”, czyli Tajemnica Obanos. To informacja o wielkiej lipcowej imprezie, w której głównymi bohaterami są San Guillermo i Santa Felicia, o których pisałem w opowieści dwudziestej trzeciej – legenda San Guillermo i Santa Felicia.

Misterio de Obanos 

Opowiadanie pod nazwą „Camino de Santiago – Misterio San Gullien y Santa Felicia” napisali w 1962 r. Manuel Iribarren i Alfonso Ventura, zainspirowani legendą rodzeństwa z książęcego rodu z Akwitanii, których pielgrzymki do grobu św. Jakuba, odbyte z całkowicie różnych powodów, odmieniły ich życie. Inspiracją do napisania tego opowiadania był także kult, jakim mieszkańcy Obanos otaczają ermita San Guillermo y Nuestra Senora de Arnetegui, a mieszkańcy Labiano zmumifikowane zwłoki Santa Felicia. Trzy lata późnej, na podstawie tego utworu ksiądz Santos Beguiristain (1908–1994) z Pamplony napisał scenariusz, a Luis Morondo z Puente la Reina dokonał adaptacji muzycznej i wokalnej na potrzeby widowiska, którego pierwsze wystawienie zaplanowano na przypadający w 1965 roku Rok Święty Jakubowy.

Od 1965 do 1977 roku spektakl wystawiano, w zależności od posiadanych funduszy, na placu wokół kościoła św. Jana Chrzciciela w Obanos, lub w wersji ekonomicznie skromniejszej wewnątrz kościoła. Wznowiono spektakl w 1993 r. i w 1999 r. podczas Festiwalu Navarrskiego, a od 2000 r. wystawiany był co dwa lata w lipcu przez osiem dni w trakcie fiesta Santiago, podczas którego spektakl obejrzało około 6 tysięcy widzów.

Wielkie wystawienie tego spektaklu przygotowywane jest na najbliższy Rok Święty Jakubowy 2021 r.

Widowisko „Misterio de Obanos” trwające około 2 godzin składa się z trzech części opowiadających kolejno:

- historię Santa Felicia i trudy średniowiecznej pielgrzymki,

- wyprawę San Guillermo w poszukiwaniu siostry i śmierć Santa Felicia,

- pielgrzymka i pokuta San Guillermo,

połączonych narracją w stylu średniowiecznej spiewanejj ballady. 

W XIV wieku książę Akwitanii miał dwójkę dzieci: Felicję i Wilhelma. Felicja miała poślubić młodzieńca również książęcego rodu, ale zwlekała z decyzją. 

Postanowiła przed ślubem  odbyć pielgrzymkę do Santiago de Compostella. W drodze powrotnej podjęła decyzję, ze nie wraca do domu do Akwitanii, do dostatniego i wygodnego życia, a poświecić się dla pomocy ubogim, chorym na potrzeby których przeznaczyła cały swój majątek i rozpoczęła pracę jako służąca w zamku Amocáin w Valle Egües w Nawarze. 

Kiedy nie pojawiła się w domu, a argumenty podane na dworze przez rycerzy i dziewice, którzy jej towarzyszyli, nie wystarczyły, by uzasadnić jej decyzję, ojciec postanowił wysłać jej brata na poszukiwanie. Wilhelm odnalazł ją w modlącą się w kaplicy. Gwałtowne namowy do powrotu do życia jakie przysługuje księżniczce i poślubienia narzeczone nie odniosły skutku i w porywie wściekłości brat zabija swoją siostrę. 

Kiedy ochłonął i zobaczył co się stało i aby wykrzyczeć i wypłakać swoją zbrodnię, udał się  do Rzymu gdzie wyznał swój grzech papieżowi. Jako pokutę, papież nakazał mu pójść na pielgrzymkę do Santiago de Compostela. 

W drodze powrotnej z Santiago, kiedy przybył w Obanos poczuł tą samą wolę co jego siostra i postanowił zatrzymać się i nigdy nie wrócić do domu. Zostaje w ermita Armotegui na wzgórzach nad Obanos i do śmierci pomaga i usługuje pielgrzymom.

Relikwie Wilhelma (San Guillermo de Arnotegui) znajdują się  w bazylice Nostra Senora de Arnotegui na wzgórzu na południe od  Obanos w relikwiarzu w kształcie głowy  świętego.

Felicia (Santa Felicia de Labiano) zostałą pochowana w Amocáin.  Bóg jednak nie chciał by relikwie świej one pozostawały w ukryciu i pewnego dnia sarkofag zawierający szczątki Felicii pojawiły się ma środku pola. Panowie Amocáin oraz ich pracowników próbowali przeniesć go z powrotem do kościoła, ale nie byli w stanie tego zrobić. Po konsultacjach z miejscowym księdzem i biskupem postanowili powierzyć go woli Bożej.  Postanowiono sarkofag, który nagle stał się bardzo lekki umieścić na wozie zaprzężonym w muły. Muł przeszedł wszystkie miejscowości w okolicy, a mieszkańcy świętowali nadejście świętej procesją i biciem dzwonów. Wreszcie doszedł do starej kaplicy poświęconej Nawrócenia Świętego Pawła w Labiano w Valle de Aranguren, gdzie zatrzymał się i nie chciał już dalej ciągnąć wóz, pokazując w ten sposób wolę Bożą. Panowie z Amocian widząc to postanowili wybudować ermita poświeconą San Pablo i Santa Felicia oraz przenieśli soja

Blisko 400 osób jest zaangażowanych do przygotowania i wystąpienia w tym spektaklu. Biorą w nim udział znani zawodowi aktorzy hiszpańscy i wiele osób z Obanos od lat zaangażowanych w to przedstawienie.  Wielką atrakcją jest też kolekcja ponad tysiąca kostiumów opracowanych i uszytych na podstawie średniowiecznych dzieł malarskich. Znajdują się w siedzibie  Fundacji Misterio de Obanos, która zajmuje się całą organizacją tego przedsięwzięcia. W 2001 r. widowisko otrzymało nagrodę hiszpańskiego Ministerstwa Handlu i Turystki za najlepszy spektakl plenerowy.