Opowieść pięćdziesiąta ósma – Wielka Środa w Logrońo

Wydarzenia Wielkiego Tygodnia są uroczyście obchodzone w Logroño od ponad 500 lat, kiedy mieszkańcy utworzyli pierwsze religijne stowarzyszenie o nazwie Cofradia de la Vera Cruz czyli Bractwo Świętego Krzyża, zajmujące się organizacją i przeprowadzeniem religijnych uroczystości w tym okresie. Przez te kilkaset lat utworzył się rytuał obchodów, rozbudowany na wszystkie dni Wielkiego Tygodnia, w którym wieczorne procesje tworzą emocjnalną atomsferę wielkiego przeżycia religijnego.   

Cztery wielkie procesje gromadzą najwięcej wiernych i turystów z wielu krajów:

- Procesja Spotkania Matki Bożej Bolesnej i Jezusa Nazarejczyka – Procesión del Encuentro w Wielką Środę wieczorem. 

- Procesja Ciszy I Bólu Marii Magdaleny – Procesión del Silencio y el Dolor de María Magdalena w Wielki Czwartek o północy z platformą z figurą pełnej bólu Marii Magdaleną i przemierza ulice starego miasta w ciszy i skupieniu uczestniczących ludzi.

- Wielka Procesja Świętego Pochówku – Magna procesión del Santo Entierro wieczorem w Wielki Piątek.

- Procesja Chrystusa Zmartwychwstałego – Procesión de Cristo Resucitado w Niedzielę Wielkanocną (Domingo de Resurrección).

Wielka Środa – Miércoles Santo

Uroczystości rozpoczynają się w południe w kaplicy Anielskiej konkatedry Santa Maria de la Redonda, od otwarcia srebrnej urny z rzeźbą Chrystusa Leżącego. Rzeźba jest przenoszona na  katafalk i kładziona na czarnych aksamitnych poduszkach. Rozpoczyna się ceremoniał czyszczenia i mycia figury a następnie, oddawaniu czci Świętemu Grobu Chrystusa – Limpieza y Veneración del Santo Cristo del Sepulcro. Jest to jedyny dzień w roku, w którym rzeźba znajduje się poza urną i ludzie mogą oddać cześć Chrystusowi.  Uroczystosć organizowana jest przez Bractwo Świętego Grobu – Cofradía Santo Sepulcro. 

Logroño, konkatedra Santa Maria de la Redonda, kaplica Anielskia,
oltarz Virgen de Soledad, w podstawie ołtarza urna z Chrystusem Leżącym 

Logroño, konkatedra Santa Maria de la Redonda, kaplica Anielskia,
urna z Chrystusem Leżącym 

Logroño, konkatedra Santa Maria de la Redonda, kaplica Anielskia,
przeniesienie i oddanie czci Chrystusowi -  Limpieza y Veneración del Santo Cristo del Sepulcro.

Procesión del Encuentro

Wieczorem ulicami Logrońo przemieszcza się Procesja Spotkania Matki Bożej Bolesnej i Jezusa Nazarejczyka - Procesión del Encuentro de La Dolorosa y Jesús Nazareno.

Rozpoczyna się wyjściem platformy z rzeźbą Matki Bożej Bolesnej – paso procesional Virgen Dolorosa z konkatedry Santa Maria de la Redonda, a piętnaście minut później procesję rozpoczyna platforma Jezusa Nazarejczyka – paso procesional Cristo Nazareno. Obie procesje spotykają się około godziny 23 w Parque Espolón. Następuje wspólne przejście i powrót – Recorrido conjunto y Regreso. Uroczystość organizuje Bractwo Bractw Męki Pańskiej Miasta Logroño – Cofradía Hermandad de Cofradías de la Pasión de la Ciudad de Logroño.

Logrońo, konkatedra Santa Maria de la Redonda,
wyjściem platformy z rzeźbą Matki Bożej Bolesnej – Virgen Dolorosa  

Logrońo, platforma z rzeźbą Matki Bożej Bolesnej – Virgen Dolorosa 

Logrońo, kosciół Santiago el Real,
wyjście platformy Jezusa Nazarejczyka – paso procesional Cristo Nazareno

Logrońo, Procesja Spotkania Matki Bożej Bolesnej i Jezusa Nazarejczyka, 

Spotkanie Matki Bozej z Jezusem - Encuentro de La Dolorosa y Jesús Nazareno 

Opowieść osiemnasta – Pamplona, trzy wizerunki Matki Bożej

Wśród wielu wizerunków Matki Bożej w Pamplonie, w zależności od symboliki i stosunku emocjonalnego do nich mieszkańców, noszących nazwę Santa Maria, Virgen lub Nuestra Senora,  trzy z nich otoczone są szcaególną adoracją:

- Virgen del Camino, 

- Santa Maria la Real, 
- Virgin Dolorosa,

Pamplona, trzy wizerunki Matki Bożej   

Virgen del Camino

Rok 1487 przyniósł Pamplonie niezwykłe wydarzenie. Wchodzący na poranna mszę świętą do kościoła San Cernin zobaczyli na belce w prezbiterium  mały wizerunek Matki Bożej. Radość była wielka,  ale nikt nie potrafił wyjaśnić tego niezwykłego zdarzenia. Wieść o tym wydarzeniu rozprzestrzeniała się po całej Navarze, aż dotarła do mieszkańców Alfaro, w La Rioja, którzy rozpoznali  w niej zaginioną figurę z ermita przy Camino Real. Domagali się jego natychmiastowego zwrotu, ale musieli czekać, aż sąd wyda stosowne zezwolenie na zabranie figury Matki Bożej. Potem wrócili do swego miasta zabierając ze sobą figurę. Kilka dni później niewielka rzeźba Virgen del Camino tajemniczo zniknęła z pustelni i pojawiła się ponownie w Pampelunie, w tym samym kościele i na tej samej belce, jak za pierwszym razem. Mieszkańcy Alfaro, widząc to drugie cudowne zdarzenie, zadecydowali o pozostawieniu figurki w Pampelunie. 

Pamplona, iglesia San Cernin 

Do końca XVI w., figura  Matki Bożej pozostał na belce w prezbiterium, ale wierni i rada kościoła San Cernin, chcąc mieć ten wizerunek bliżej dla oddawania czci, więc postanowiono umieścić ją w głównym ołtarzu, a na belce wykonano napis złotymi literami: "Pojawiła się tutaj Matka Boża z Drogi, 1487".  Figura gromadziła coraz większe rzesze wiernych. W 1655 r. odbyła się pierwsza procesja po mieście, w 8 niedzielę zwykłą, z modlitwami pokutnymi, błagalnymi o deszcz, ochronę przed szkodnikami i złą gorączką. Uznana została też za patronkę Pamplony.

Pamplona, procesja Virgen del Camino 

W drugiej połowie XVIII w. dobudowano nową kaplicę i do wielkiego, barokowego ołtarza przeniesiono figurę Virgen del Camino, gdzie znajduje się do dzisiaj. W 1976 r. miała miejsce ostatnia coroczna procesja, kiedy główną w Pamplonie, stała się procesja ku czci San Fermin, podczas tygodniowej, coraz bardziej świeckiej fiesty. Virgen del Camino została uczczona raz jeszcze 1987 r., dekretem arcybiskupa Cirardy, nadającym jej tytuł Pani i Królowej  Pamplony. 

Pamplona, kaplica Virgen del Camino 

Pamplona, figura Virgen del Camino 

Virgen Dolorosa

Kult Matki Bożej Bolesnej i rytuał upamiętnienia Semana Santa (Wielkiego Tygodnia) ma w Pamplonie tradycje średniowieczne.  Pierwotnie kultem otoczony był obraz Los Dolores lub Las Siete Espadas (Siedmiu Boleści), który znajdował się w kościele San Augustin, skąd rozpoczynała się procesja Drogi Krzyżowej do katedry Santa Maria. Po przyłączeniu sąsiedniej miejscowości San Cermin. przeniesiono obraz do kościoła San Lorenzo (św. Wawrzyńca).  Obecnie obraz znajduje się w bocznej kaplicy przy prezbiterium, 

Pamplona, iglesia San Lorenzo 

Pamplona, obraz Los Dolores 

W 1883 r. została wykonana rzeźba Virgen Dolorosa, mająca wielki ładunek ekspresji i dramatyzm tradycji barokowej, z misternie rzeźbionymi  rękoma i twarzą o wielkiej urodzie. Rada Miejska ufundowała wielki płaszcz nakrywający figurę, który był używany do 1960 r.

Pod ołtarzem głównym wybudowano kaplicę, w której umieszczono figurę Virgen Dolorosa w czarno-srebrnym nakryciu. 

Pamplona,  kaplica Virgen Dolorosa

Od 1888 r. w Wielki Piątek odbywa się translatio, czyli przeniesienie Virgen Dolores na platformie, niesionej przez mężczyzn, z kościoła San Lorenzo do katedry, a po ceremonii pogrzebu Jezusa, procesją do miejsca wyjścia. 

Pamplona, procesja "translatio Virgen Dolorosa" 

Pamplona, Virgen Dolorosa 

Santa Maria la Real de Pamplona 

W Katedrze w Pamplonie jest jedną z najstarszych zachowanych rzeźb maryjnych w prowincji Navarra, powstała przed 1175 r. Przedstawia typową romańską kompozycję Sedes Sepientae, tronującej Matki Bożej z Jezusem, siedzącym na jej lewej nodze. El Niño (dzieciątko) i tron jest wykonany w XVII w. Cała drewniana rzeźba ma 93 cm wysokości,  platerowana w XIV w. na zlecenie Carlosa II. Od baroku figura nakrywana jest bogato zdobionym pluszczem. Na głowie Virgen umieszczona jest korona królewska z ośmioma złotymi filigranowymi opaskami z kamieniami szlachetnymi (diamenty, szmaragdy)  i mniejsza,  otwarta korona na głowie Jezusa. Obie zostały wykonane w XVIII w. ale oficjalnie umieszczone zostały podczas koronacji Maryji z Dzieciątkiem w 1946 r. Niezwykła jest kolekcja płaszczy haftowanych w złocie i srebrze, które są zachowane w skarbcu katedry.  

Pamplona, Santa Maria la Real de Pamplona 

Pamplona, prezbiterium katedry 

Pamplona, Santa Maria la Real de Pamplona 

Nazwa tytularna zmieniała się kilkakrotnie na przestrzeni wieków.

- Santa Maria de Pamplona, to pierwszy tytuł jeszcze sprzed budowy katedry, wymieniana w dokumentach króla Sancho III napisanych po powrocie z Leyre do „Sancta María de Pamplona”, że każdy król powinien się zatrzymać i zgodnie z fuero zostawić tutaj pieniądze jako voto.  

- Virgen del Sagrario, Matka Boża z Tabernakulum, co wynika z konstrukcji rzeźby,  jako pudła z drzwiami, w których przechowywano relikwie, a czasem Eucharystia.  Istnieje dokument z 1642 r., w którym rzeźba nazwana jest  Matka Boża Tabernakulum.

- Santa María la Real. Ten tytuł nadany został w 1946 r. podczas koronacji figury Matki Bożej, jako upamiętnienie historycznej tradycji patronowania królom Navarry.  

- La Blanca, nazywa jest tak podczas La Asunción (święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny), kiedy rzeźba Virgen przybrana w biało-srebrny płaszcz, obnoszona jest w procesji po katedrze i klasztorze. 

Pamplona, przed procesją w katedrze 

W Sali kapituły w klasztorze przy katedrze  znajduje się obraz przedstawiający Santa Maria la Real. 

Pamplona, obraz Santa Maria la Real