Cofamy się o ponad 900 lat do okresu romańskiego,
którego materialne i duchowe ślady są wciąż widoczne na pielgrzymich trasach
prowadzących do grobu św. Jakuba w Santiago de Composteli. Wielu badaczy
historii tamtego okresu uważa, że masowe pielgrzymowanie na tych drogach było
istotnym przyczynkiem do wielkiego rozwoju architektury i sztuki romańskiej.
Żeby poznać i zrozumieć ten ważny w historii okres trzeba wniknąć w symbolizm,
mistycyzm i mentalność ludzi tamtej epoki, czego ślady można odnaleźć pozostałościach materialnych z tamtej epoki. Pomocą może być umiejętność odczytywania znaczeń
ukrytych w rzeźbie, malarstwie, oraz znakach i w symbolach.
Tajemnicze znaki
W budynku iglesia Santa Maria de Eunate można odnaleźć wiele symboli i znaków na pierwszy moment dziwnych, czy niezrozumiałych, na które zazwyczaj nie zwraca się uwagi, chociaż są one symbolem wielkiej tradycji średniowiecza. Dla łatwiejszego ich poznania wykonana zostałą kamienna stela umieszczona w niewielkiej odległości od kościoła, przy szlaku prowadzącym do Puente la Reina. Niektóre z nich są symbolami regionu i samej budowli, ale główną grupę stanowią odnalezione na murach kościoła znaki - marcas de cantar, pozostawione przez budowniczych tej świątyni.
Stella kamienna z symbolicznymi znakami związanymi z iglesia Santa Maria de Eunate.
Strona zachodnia:
- concha Santiago (muszla św. Jakuba) - marcas de los canteros (znaki murarskie).
Strona wschodnia:
- lauburu (bask. Cztery głowy), krzyż baskijski, - symbole igleisia Santa Maria de Eunate.
- marcas de los canteros, znaki murarskie,
Lauburu
(bask. Cztery głowy), baskijski krzyż umieszczony w górnym polusteli podkreśla, że kościół Santa Maria de Eunate znajduje się w kraju zamieszkałym przez Basków. To jeden z głównych oraz najstarszych symboli baskijskich. Symbolizuje poruszające się słońce odgrywające ważną rolę w mitologii baskijskiej, Popularnie uważa się że wywodzi się z kultury mitologii baskijskiej, opartej na łączności człówieka z siłami natury, którą utożsamia mitologiczna postać o imieniu Mari, która jest personifikacją natury powstałej z dwóch przeciwieństw: słońca i księżyca.Laburu symbolizuje słońce, które nas oświeca i daje życie, jest nosicielką światła i energii. Utożsamiane jest też jako obraz czterech żywiołów (ogień, wodę, wiatr, powietrze), lub jako życie, śmierć, narodziny, czas. W XVII wieku zaczęto go umieszczać na zewnątrz domów i na grobach, wierząc, że odpędza złe duchy, chroniąc w ten sposób rodziny i ich dobytek, sprowadza pomyślność i zdrowie. W XIX wieku, wraz z rozwojem baskijskich ruchów nacjonalistycznych, stał się symbolem ich odrębności narodowej. Współcześnie produkowana jest też biżuteria z tym symbolem, często traktowana jako talizman.
Symbole kościoła
umieszczona w dolnym polu stali rozeta dotyczy kościoła Santa Maria de Eunate i jest symbolem ośmiu kamiennych żeber podtrzymujących ośmioboczne sklepienie nad nawą, a pęk traw lub zbóż atrybutem znajdującej się w nim figury Matki Bożej - Nuestra Senora de Eunate, patronki Valdizarbe, doliny pól i łąk, której święto obchodzone jest dwukrodnie w ciągu roku. Procesje wyruszają z kościoła w Murzabal i w maju dokonują błogosłąwieństwa pól i łąk, a figura Matki Bożej ozdabiana polnymi kwiatami, natomiast we wrześniu w Jej dłoń wkładana jest wiązanka dojrzałych kłosów zboża.
sklepienie pseudokopuły nad nawą
Santa Maria de Eunate z wiązką zbóż
Marcas de los canteros
albo Marca de albañiles w środkowym polu. Jedną grupę stanowią indywidualne
znaki zostawiane przez niezależnych budowniczych, kamieniarzy, rzeźbiarzy,
często zrzeszonych w gildach i lożach, którzy
wykonywali indywidualne, kreatywne i niepowtarzalne dzieła wymagające
specjalnego szkolenia, wiedzy i doświadczenia.
Oddzielną grupę stanowiły
typowe, ogólnie przyjęte przez budowniczych znaki (marki) wykonywane już w
kamieniołomach, określające przeznaczenie wydobytego i wstępnie obrobionego
elementu, np. portal kościoła, żebro sklepienia itp.
Obecnie nie znana jest ich
interpretacja z uwagi na brak, lub utratę dokumentacji gild, a także zmianę ich symbolicznego znaczenia. Są one częścią wielkiej ilości tak zwanych znaków
lapidarnych, które pochodzą od łacińskiego lapis, (lapidis - kamień),
znaku wyrytego na kamieniu.
Znaki murarskie na kamieniach w Iglesia Santa Maria de Eunate
Gildie i loże wolnomuklarski
W średniowieczu prace związane z kamieniami były wykonywane przez grupy wolnych i niezależnych mężczyzn - wolnomularzy, tworzącymi związki budowniczych - lóże (gildie) i oferujących swoją pracę szlachcie i duchowieństwu, jedynym grupom społecznym, które było stać na ogromne wydatki związane z tego rodzaju działalnością, która w w zamian, oprócz wynagrodzenia przyznała im zwolnienia podatkowe, prawo do swobodnego przemieszczania się, a ze strony duchowieństwa rozgrzeszenia za swoje grzechy. Członkowie tych cechów swobodnie podróżowali po całej Europie, utrzymując często między sobą bliskie braterskie więzi i gościnność.
W zależności od pełnionych funkcji ich członkowie byli znani jako:
- mistrzowie i nauczyciele (fabricae, muri, opera, artifex practicus, scultor itp.); architekt, mistrz pracy i rzeźbiarz, który wykonuje indywidualne, kreatywne i niepowtarzalne działania wymagające specjalnego szkolenia, wiedzy i doświadczenia. Przygotował szczegóły, wyreżyserował i koordynował pracę; wyróżnia się umiejętnością zrozumienia całości, szczegółów, pomysłu i wykonania pracy. Mieli rónież prawo do zakładania własnych szkół i pracowni murarskich.
- rzemieślnicy i pracownicy z grupy nauczycielskiej, maçon (tailliator petrae, caesor lapidum itp.) ; koordynował i kierował kilkoma pracownikami. Specjalistyczny i doświadczony kamieniarz, który wykonuje powtarzalne prace, takie jak wielkość liter, segmentów, listew itp.
- pomocnicy i uczniowie (lapicyd, scarpelator, cementarius itp.); wykonywali prace wymagające jedynie czynności fizycznych, takich jak przenoszenie kamienia i narzędzi, przygotowywanie zaprawy itp. Byli to generalni kamieniarze i asystenci, często lokalni, wykonujący powtarzalne i mechaniczne prace, które nie wymagają specjalnego przygotowania (wydobywanie kamienia, obróbka i umieszczanie aszarów itp.)
Każdy pracownik używał marki zespołu roboczego, loży lub własnej do identyfikacji prac. Marka loży może reprezentować nie tylko nauczyciela, który z niej korzystał, ale także grupę operatorów, którzy ją utworzyli, zwykle składającą się z 6 do 15 osób.
Kiedy uczeń osiągnął stopień nauczyciela i poprosił o przyjęcie do tej gildii, otrzymał swój osobisty znak, który musi reprodukować we wszystkich swoich dziełach, służący do identyfikacj twórcy.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz